वाका वाकादेखि दाइ दाइसम्मः शाकिराले उचालेको संगीतमय विश्वकप

सन् २०१०। दक्षिण अफ्रिकाको जोहानेसबर्ग। पहिलोपटक अफ्रिकी भूमिमा विश्व फुटबलको सबैभन्दा ठूलो महोत्सव हुँदै थियो। रंगीन जर्सी, बाजा, भुभुजेलाको गर्जन र लाखौँ समर्थकको उत्साहबीच एउटा गीत गुञ्जिन थाल्यो- “Waka Waka (This Time for Africa)”।

त्यो एउटा गीत मात्रै थिएन, विश्वकपको धड्कन थियो।

आज पनि विश्वकपका सर्वाधिक लोकप्रिय गीतको चर्चा हुँदा सबैभन्दा पहिले सम्झिने नाम हो Shakira र उनको अमर गीत- Waka Waka (This Time for Africa)।

के हो ‘वाका वाका’ को अर्थ?

“वाका वाका” शब्द अफ्रिकी सैनिक मार्च गीतबाट आएको मानिन्छ। गीतमा प्रयोग गरिएको “Tsamina mina zangalewa” वाक्यांश क्यामरुनको लोकप्रिय समूह गोल्डेन साउन्ड्सको गीतबाट प्रेरित थियो। यसको भावार्थ संघर्ष, उठ्ने साहस, अगाडि बढ्ने आत्मविश्वास र सामूहिक विजयसँग जोडिन्छ।

गीतको मूल सन्देश सरल थियो- हार मान्नु हुँदैन, लडिरहनुपर्छ, उठिरहनुपर्छ र अन्ततः जित हासिल गर्नुपर्छ। यही कारण यसले फुटबल प्रतियोगितालाई मात्र होइन, आम मानिसको जीवनमा पनि प्रतिध्वनित भइरह्यो।
तरङ्‍गीत बनाइरह्यो।

किन यति धेरै रुचाइयो?

विश्वकपका धेरै आधिकारिक गीत आए, गए। तर “वाका वाका” समयसँगै झन् लोकप्रिय बन्दै गयो।

पहिलो, गीतमा अफ्रिकी ताल, ल्याटिन पप र विश्वव्यापी संगीतको दुर्लभ संयोजन थियो।

दोस्रो, गीतको नृत्य सरल तर ऊर्जावान थियो, जसलाई संसारभरका समर्थकहरूले सहजै अनुकरण गर्न सके।

तेस्रो, गीतले खेल जित्ने मात्र होइन, संघर्षपछि उठ्ने मानवीय भावनालाई पनि अभिव्यक्त गर्‍यो।

फुटबल समर्थकहरूको प्रतिक्रियाले पनि यसको लोकप्रियता झल्काउँछ। विश्वकपका गीतहरूको चर्चा हुँदा आज पनि धेरै समर्थकहरूले “वाका वाका” लाई विश्वकपको मानक गीतका रूपमा स्मरण गर्ने गर्छन्।

जब दक्षिण अफ्रिका नाचिरहेको थियो

कल्पना गर्नुस्- विशाल रंगशाला। दर्शकदीर्घामा हजारौँ झण्डा फर्फराइरहेका छन्। भुभुजेलाको ध्वनि आकाशमा मिसिएको छ। क्यामेरा रंगीन अफ्रिकी नर्तकहरूतर्फ घुम्छ। त्यसपछि स्टेजको केन्द्रमा शाकिरा देखिन्छिन्।

उनको स्वर सुरु हुन्छ।

दर्शकदीर्घा एकैसाथ उफ्रिन्छ।

स्टेडियमभित्र उपस्थित हजारौँ मानिस मात्र होइन, टेलिभिजन अगाडि बसेका अर्बौँ दर्शकहरू पनि त्यही लयमा झुमिरहन्छन्। अफ्रिकाको गर्व, फुटबलको उत्साह र विश्व समुदायको एकता एउटै धुनमा मिसिएको जस्तो बेजोड अनुभूति।

२०१० को विश्वकप स्पेनले जित्यो। धेरै समर्थकका लागि २०१० को विश्वकप सम्झँदा अझै पनि दुई दृश्य एकसाथ आउँछन्- स्पेनले ट्रफी उचालेको क्षण र शाकिराको “वाका वाका”।

१६ वर्षपछि फेरि विश्वकपमा शाकिरा

अब सन् २०२६ को विश्वकपले अर्को अध्याय लेख्दै छ।

शाकिरा पुनः विश्वकपको स्टेजमा फर्किएकी छन्। यसपटक उनको नयाँ आधिकारिक गीत आएको छ- Dai Dai, जसमा नाइजेरियाली कलाकार Burna Boy पनि सहभागी छन्। FIFA का अनुसार यो गीत फुटबल, संस्कृति र विश्व एकताको उत्सवका रूपमा तयार गरिएको हो।

‘दाइ दाइ’ : नयाँ पुस्ताको धुन

“वाका वाका” अफ्रिकी ऊर्जा र विश्वकपको पहिलो अफ्रिकी उत्सवको प्रतीक थियो भने “दाइ दाइ” बहुसांस्कृतिक विश्वको प्रतीक बनेर आएको छ।

FIFA का अनुसार यो गीतले ऊर्जा, उत्साह, सांस्कृतिक विविधता र विश्वव्यापी एकतालाई प्रस्तुत गर्छ। यसको आम्दानीको एक हिस्सा शिक्षा सम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय कोषमा पनि जाने व्यवस्था गरिएको छ।

“दाइ दाइ” सार्वजनिक भएसँगै सामाजिक सञ्जालमा तुलना हुन थालेको छ- के यो अर्को ‘वाका वाका’ बन्न सक्छ?

विश्वकपका गीतहरू केवल संगीत होइनन्, ती एउटा युगको स्मृति बन्छन्।

१९९८ मा Ricky Martin को “Cup of Life”, २०१० मा शाकिराको “Waka Waka” र २०२६ मा “Dai Dai”।

फरक समय, फरक पुस्ता र फरक विश्वकप।

तर एउटा कुरा भने उस्तै छ- जब फुटबलले संसारलाई एक बनाउँछ, संगीत त्यसको साझा भाषा बन्छ।

र त्यस भाषाकी सबैभन्दा सफल दूत बनेर शाकिरा अग्रपङ्तिमा उभिएकी छिन्। “वाका वाका” ले उनलाई विश्वकपको इतिहासमा अमर बनायो। अब संसारले हेर्न बाँकी छ- “दाइ दाइ”ले त्यही जादू फेरि सिर्जना गर्न सक्छ कि सक्दैन।